Steeds meer ouderen in Nederland maken dagelijks gebruik van internet. Of het nu gaat om contact met familie, online bankieren of het zoeken naar informatie: de digitale wereld maakt voor veel 60-plussers inmiddels gewoon deel uit van het dagelijks leven. Toch zijn er ook uitdagingen. In dit artikel lees je hoe het internetgebruik van ouderen zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld, wat zij online doen en welke apparaten zij daarbij gebruiken.
Waarom een artikel over internetgedag van ouderen?
Bij Digitaal Plus delen we meestal praktische tips waarmee je direct aan de slag kunt. Maar soms vinden we het ook nuttig om onderzoeksresultaten te laten zien. Gewoon, om je een beter beeld te geven van hoe anderen, in jouw leeftijdsgroep omgaan met internet, apparaten en digitale diensten.
In dit artikel lees je dus geen stappenplan of uitleg, maar krijg je inzicht in het digitale gedrag van 60-plussers. Wat doen ze online? Welke apparaten gebruiken ze? Waar lopen ze tegenaan? En wat vinden ze juist prettig aan de digitale wereld? Misschien herken je jezelf erin. Of juist helemaal niet. Ook dat is interessant.
Internet is niet meer weg te denken
Tien jaar geleden was internet nog lang niet vanzelfsprekend voor veel ouderen. Maar dat is veranderd. In 2023 ging maar liefst 97% van de 60- tot 65-jarigen dagelijks online. Bij 65- tot 75-jarigen was dit 91% en zelfs van de 75-plussers ging 66% dagelijks het internet op. Dat betekent dat ook in de oudste groepen internetgebruik inmiddels normaal is geworden.
Toch is er nog altijd een kleine groep die het internet nauwelijks of helemaal niet gebruikt. Dat zijn vooral mensen boven de 75 jaar. Sommigen vinden de techniek ingewikkeld, zijn bang voor misbruik of houden gewoon liever vast aan persoonlijk contact.
Wat doen ouderen online?
De meeste ouderen gebruiken internet voor contact met anderen. Denk aan e-mail of WhatsApp. Vooral WhatsApp is populair, omdat het makkelijk werkt en handig is om snel een berichtje te sturen. Ook videobellen is in opkomst, vooral sinds de coronaperiode. Veel ouderen bellen nu via internet met familie of vrienden, bijvoorbeeld met WhatsApp of Zoom.
Veelgebruikte toepassingen zijn:
- Contact onderhouden met anderen: WhatsApp, e-mailen en videobellen met o.a. familie
- Internetbankieren: veilig geldzaken regelen vanuit huis.
- Zoeken naar informatie: bijvoorbeeld over gezondheid, diensten of producten.
- Online winkelen: steeds meer ouderen bestellen online, al zijn ze nog wat terughoudender dan jongere mensen.
- Nieuws volgen en spelletjes doen: ouderen lezen online de krant, boeken of tijdschriften, en velen spelen ook spelletjes op hun tablet of computer.
Welke apparaten gebruiken ze?
De smartphone is het populairst, gevolgd door de tablet. Daarna komen de laptop en de vaste computer. Toch zijn de verschillen per leeftijd merkbaar. Jongere senioren (60-65 jaar) gebruiken vooral de smartphone, terwijl 75-plussers ook nog vaak kiezen voor de laptop of desktop. Die zijn prettig vanwege het grotere scherm en het echte toetsenbord.
Opvallend is dat veel ouderen meerdere apparaten gebruiken. Een tablet voor op de bank, een laptop voor bankzaken, en een smartphone om snel iets op te zoeken. Toch geeft 62% aan dat ze hun smartphone soms lastig vinden. Kleine knopjes en onduidelijke instellingen maken het gebruik niet altijd even makkelijk.
Waar lopen ouderen tegenaan?
Hoewel internet veel voordelen biedt, zijn er ook zorgen en obstakels:
- Wachtwoorden onthouden: 7 op de 10 ouderen vindt dit moeilijk.
- Veel verschillende apps en websites: het ‘app-oerwoud’ is verwarrend.
- Angst voor oplichting of misbruik van gegevens: dit zorgt ervoor dat sommige ouderen liever niets online doen.
- Taalgebruik en ingewikkelde stappen: digitale diensten zijn niet altijd duidelijk opgebouwd.
- Gebrek aan vertrouwen: vooral als iets ineens anders werkt dan verwacht.
Daarnaast voelen veel ouderen zich onder druk gezet om alles digitaal te regelen. Denk aan het aanvragen van zorg, het betalen van rekeningen of het maken van afspraken. Voor wie niet zo digitaal vaardig is, levert dit stress op. Dat heet ook wel ‘digitale stress’.
Waarom ouderen tóch online blijven
Gelukkig zijn er ook veel voordelen die ouderen stimuleren om toch online te blijven. Bijvoorbeeld:
- Contact houden met familie: zeker als kinderen of kleinkinderen verder weg wonen.
- Zelfstandig blijven: bankieren, reizen plannen of informatie zoeken zonder hulp van anderen.
- Vermaak en ontspanning: spelletjes, nieuws of video’s zorgen voor afleiding en plezier.
- Gezondheid in de gaten houden: denk aan apps voor medicijnen, afspraken of het bekijken van uitslagen.
Veel ouderen geven aan dat internet hun leven makkelijker maakt. Niet omdat ze zo dol zijn op technologie, maar omdat het in de praktijk gewoon handig is.
Hulp blijft nodig
Ondanks de groei in digitaal gebruik, wil een groot deel van de ouderen graag hulp blijven krijgen. Dat gebeurt vaak binnen de familie: kinderen of partners helpen met instellen of uitleg geven. Maar niet iedereen heeft iemand in de buurt die kan helpen.
Daarom is het belangrijk dat er ook laagdrempelige hulp beschikbaar blijft. Denk aan cursussen in de bibliotheek, hulp via de telefoon (zoals de Digihulplijn) of websites zoals Digitaal Plus waar je tips en weetje leest over alles wat digitaal is. Word Digitaal Fit! Bovendien geven ouderen aan dat ze het liefst leren in kleine groepjes, samen met anderen.
Wat kan beter?
Om internet nog toegankelijker te maken voor ouderen, zouden apps en websites eenvoudiger moeten worden. Duidelijke knoppen, grotere letters en minder ingewikkelde stappen helpen al enorm. Ook is het belangrijk dat er altijd een alternatief blijft voor wie niet digitaal wil of kan zijn.
Denk aan:
- Mogelijkheid tot telefonisch contact
- Papieren brieven blijven ontvangen
- Hulp van echte mensen, niet alleen chatbots
Ouderen worden dus steeds digitaler
Ouderen in Nederland zijn in rap tempo digitaal vaardiger geworden. Ze gebruiken internet voor contact, informatie en gemak. Tegelijk blijft het belangrijk om oog te houden voor de mensen die moeite hebben met deze digitale wereld. Met goede uitleg, geduld en ondersteuning kunnen we ervoor zorgen dat iedereen mee kan blijven doen op zijn of haar eigen tempo.
Wil je meer tips over veilig internetten, handige apps of uitleg over digitale diensten? Blijf dan vooral Digitaal Plus volgen: hét online magazine voor plussers die digitaal fit willen blijven.
Disclaimer
Dit artikel is gebaseerd op gegevens uit verschillende recente onderzoeken naar het digitale gedrag van ouderen in Nederland. De volledige bronlijst is op te vragen bij de redactie van Digitaal Plus.
