Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen: nee, een aparte virusscanner op je computer is tegenwoordig echt niet meer nodig. Dat klinkt misschien verrassend. Zeker als je al jaren gewend bent om een antivirusprogramma te gebruiken. Maar de tijden zijn veranderd. In dit artikel lees je hoe dit precies zit.
Vooral veel oudere mensen vragen zich af of ze nog een apart antivirusprogramma nodig hebben. Bij de aankoop van een computer wordt het vaak meegeleverd en online verschijnen regelmatig meldingen die waarschuwen dat de beveiliging niet op orde zou zijn. Toch is het goed om te weten dat moderne computers en telefoons tegenwoordig zó goed zijn beveiligd, dat extra software eigenlijk niet meer nodig is.
Voor de meeste mensen die hun apparaat gewoon gebruiken voor internet, e-mail, bankieren of foto’s, biedt Windows 10 of 11 al uitstekende bescherming. De kans dat er tóch iets misgaat, is kleiner dan vaak wordt gedacht. Zeker als je weet waarop je moet letten.
Virussen op je computer is tegenwoordig niet meer het grootste gevaar
Het echte gevaar zit meestal ergens anders. Veel ouderen maken zich zorgen over virussen. Maar de grootste risico’s komen tegenwoordig van nepmails, telefoontjes van ‘de bank’ of nepberichten via WhatsApp.
Lees ook: WhatsApp veilig gebruiken. Onmisbare tips voor ouderen.
Virusscanner of antivirus? Wat bedoelen we eigenlijk?
De woorden virusscanner en antivirus worden vaak door elkaar gebruikt. En dat is helemaal niet erg. Beide verwijzen naar software die je computer beschermt tegen nare programma’s. Toch is er een klein verschil:
- Een virusscanner scant je computer op virussen.
- Antivirus is meestal de naam van het hele pakket, soms met extra functies zoals een firewall of ‘veilig bankieren’.
Veel mensen spreken tegenwoordig ook over internetbeveiliging, vooral als ze denken aan veilig bankieren of hun foto’s beschermen.
“Ik wil gewoon zeker weten dat niemand mijn bankrekening kan leegtrekken.”
Heb je een antivirusprogramma nodig?
Als je Windows 10 of 11 gebruikt: meestal niet
Op moderne computers zit al een uitstekende bescherming ingebouwd: Windows Beveiliging (vroeger heette dit Windows Defender). Dit programma:
- controleert automatisch op virussen,
- werkt stilletjes op de achtergrond,
- ontvangt regelmatig updates,
- en geeft meestal geen onnodige meldingen.
Dat is voor de meeste mensen, zeker thuisgebruikers, meer dan voldoende. Extra software kopen is dan vaak niet nodig.
Let op: wie geen updates installeert, laat de digitale achterdeur openstaan. Zet updates op automatisch en houd je computer veilig.
Ook je browser helpt mee je computer veilig te houden
Programma’s zoals Google Chrome of Microsoft Edge waarschuwen je als je op een gevaarlijke website terechtkomt of per ongeluk iets probeert te downloaden dat niet veilig is. Je krijgt dan een rood scherm of een duidelijke waarschuwing. Je hoeft dus niet bang te zijn dat je zomaar iets verkeerds binnenhaalt, tenzij je bewust doorklikt na een melding van de browser. Zo’n melding kan er uitzien zoals onder.
Let op: een antivirusprogramma houdt niet alles tegen
Een antivirusprogramma kan geen menselijke keuzes tegenhouden. Als iemand je belt en zich voordoet als bankmedewerker, of je krijgt een e-mail van “PostNL” met een link erin… dan ben jij degene die beslist of je daarop klikt.
“Een antivirus kan geen ‘nee’ voor je zeggen.”
Goede beveiliging begint dus bij jezelf. Als je weet dat je geen onbekende software moet downloaden en verdachte links vermijdt, ben je al een heel eind op weg.
Gratis antivirus is meestal geen goed idee
Er zijn gratis virusscanners zoals Avast of AVG. Op zich werken deze prima, maar ze geven vaak heel veel meldingen. Zoals:
- “Uw privacy loopt gevaar!”
- “Uw computer is traag!”
- “Koop nu de volledige versie!”
Dit soort pop-ups kunnen erg verwarrend en zelfs beangstigend zijn. Veel senioren denken dan dat er echt iets mis is met hun computer, terwijl het gewoon reclame is.
Ons advies: gebruik liever gewoon Windows Beveiliging. Rustiger, betrouwbaarder en zonder verkooppraatjes.
Wat veel ouderen denken en vrezen
Uit gesprekken met ouderen blijkt dat de angst voor digitale problemen groot is. En dat is heel begrijpelijk. Deze zorgen horen we vaak:
- “Ik ben bang dat iemand bij mijn bankrekening komt.”
- “Mijn antivirus is verlopen, dus nu sta ik open voor hackers.”
- “Ik heb gehoord dat je al je foto’s kwijt kunt raken door een virus.”
Vaak zijn deze angsten gevoed door verkooppraatjes van verkopers of onduidelijke meldingen van beveiligingssoftware. In de praktijk zijn deze risico’s heel klein, zeker als je je computer gewoon netjes gebruikt en je updates bijhoudt.
Hoe zit het met virussen op je smartphone of tablet?
iPhone of iPad hebben geen virusscanner nodig
Alleen goedgekeurde apps kunnen worden geïnstalleerd waardoor Apple-apparaten goed zijn beveiligd. Apps kunnen weinig schade aanrichten en draaien in een soort “veilige doos”. Meldingen als “uw iPhone is besmet” zijn nep en komen vaak uit reclame op een website. Gewoon negeren.
Je hebt een Android-telefoon? Iets meer opletten
Op bijvoorbeeld een Samsung-telefoon kun je iets makkelijker apps van buiten de Play Store installeren. Doe dat liever niet. Als je apps alleen uit de officiële winkel haalt, ben je goed beschermd. Er zit ook standaard een controle in genaamd Google Play Protect.
Een aparte virusscanner op je smartphone is meestal niet nodig. Bovendien gebruiken ze veel batterij en maken je telefoon trager.
Wat kun je wél doen om veilig te blijven?
Hier zijn een paar eenvoudige tips die meer effect hebben dan welke virusscanner dan ook:
1. Installeer updates
Zorg dat Windows en je browser automatisch updaten. Dan ben je altijd beschermd tegen de nieuwste dreigingen.
2. Gebruik een adblocker
Installeer een programma zoals uBlock Origin in je browser. Dit blokkeert nep-advertenties, gevaarlijke meldingen en misleidende download-knoppen.
3. Let goed op bij e-mails en telefoontjes
De bank belt je nooit om geld over te maken. Klik nooit zomaar op een link in een e-mail of sms. Vraag bij twijfel hulp van iemand die je vertrouwt.
4. Laat je niet bang maken
Meldingen als “Uw pc is ernstig besmet” zijn meestal onzin. Ze willen je iets laten kopen. Neem liever even de tijd om na te gaan of de melding echt is.
Kortom, heb je echt een antivirus nodig?
In de meeste gevallen: nee. Zeker niet als je Windows 10 of 11 gebruikt en je computer netjes up-to-date houdt.
Het geld dat je nu uitgeeft aan antivirussoftware kun je vaak beter besparen. Of gebruiken voor iets waar je echt blij van wordt. Beveiliging begint bij gedrag, niet bij een abonnement.
